Www.Oronzai.Com

 

Англи хэл маань 26 үсэгтэй.

 

Aa [ei]
Bb [bi:]
Cc [si:]
Dd [di:]
Ee [i:]
Ff [ef]
Gg [di:]
Hh [eit]
Ii [ai]
Jj [dei:]
Kk [kei]
Ll [el]
Mm [em]
Nn [en]
Oo [ou]
Pp [pi:]
Qq [kju:]
Rr [a:]
Ss [es]
Tt [ti:]
Uu [ju:]
Vv [vi:]
Ww [‘dabl ju:]
Xx [eks]
Yy [wai]
Zz [zed]
Эдгээр 26 үсгийн нэрийг мэдсэнээр англи үгийг уншиж болох уу? Мэдээж болохгүй. Англи хэлэнд бичлэг, дуудлага хоёр зөрдөг. Яг монгол бичиг шиг агула гэж бичээд уул, мину гэж бичээд миний гэдэг шиг. Ер нь европын хэлнүүдэд орос, грек, болгараас бусад 30 орчим хэлэнд эдгээр латин үсэг хэрэглэгддэг. Эдгээрээс бичлэг, дуудлага хоёр нь хамгийн их зөрөөтэй байдаг нь англи хэл юм. Жишээ нь: school гэдэг үгийг эс-си-эйч-өү-өү-л, эссиэйчөүөүл гэж уншдаггүй, скүүл гэж уншдаг. Уг үсгүүдийн нэр нь товчилсон үг, хүний нэрийг хэлэхэд л хэрэглэгддэг.
Dorj гэвэл [di:], [ou], [a:], [dei] Dorj, F.B.I Federal Bureau of intelligence гэх мэт. Англи хэлний цагаан толгойд хэд хэдэн сул тал байдаг. А үсгийг ЭЙ гэж, Е үсгийг ИЙ гэж, I үсгийг АЙ гэж, R үсгийг АА гэж өөрөөр дуудаг нь дүрэм үзэх явцад хүндрэл учруулдаг. Англи хэлний үсэг бол латин үсэг юм. Нэгэнтээ л ач холбогдол багатай учраас дүрэм үзэх явцдаа уг үсгүүдийг латинаар нь дуудвал их зүгээр байдаг. Одоо латин нэрийг хэлж өгье. Зарим үсгийн дуудлагыг хялбар болгохын тулд герман, франц хэлнээс авлаа.
Aa-а
Bb-бэ
Cc-цэ
Dd-дэ
Ee-э
Ff-эф
Gg-гэ
Hh-ха
Ii-и
Jj-йот
Kk-ка
Ll-эл
Mm-эм
Nn-эн
Oo-о
Pp-пэ
Qq-кү
Rr-эр
Ss-эс
Tt-тэ
Uu-ү
Vv-вэ
Ww-дүбл вэ
Xx-икс
Yy-игрек
Zz-зэт
Ингэж дуудахад хамаагүй хялбар байгаа биз дээ. За, нэгэнтээ л үсгээ мэдээд уншиж болохгүйгээс хойш авиагаа үзэцгээе.
Англи хэлний авиа
Англи хэлний авиаг гийгүүлэгч авиа, эгшиг авиа гэж 2 ангилдаг. Ер нь ямар ч хэлний авиаг ингэж хуваадаг.
Эгшиг, гийгүүлэгч 2 ямар ялгаатай вэ? Та юу гэж бодож байна? Хатуу, зөөлөн, эр, эм гээд л хэлэх байх л даа. Гийгүүлэгч авиаг хэлний урдуур хэлбэл зөөлөн, ардуур хэлбэл хатуу болчихдог. Жишээ нь: Бь, Бъ гэх мэт. Эгшиг авиа хэлний үзүүрээр хэлэгдвэл эм эгшиг, угаар хэлэгдвэл эр эгшиг гэж үздэг. Ж нь: А, Э г.м. Ер нь хэл сурахад толгойгоо ажиллуулах хэрэгтэй. Ингэхлээр толгойгоо яаж ажиллуулах вэ гэсэн асуудал гарч ирж байна. Нэг тийм онигоо байдаг даа. Хадаа аваргыг барилдаж байтал хүмүүс “Хөөе Хадаа. Толгойгоо ажиллуул” гэтэл аварга маань толгойгоо баруунаас нь зүүн тийш эргүүлж хөдөлгөсөн гэдэг. Гэхдээ энэ бол зөвхөн онигоо л доо. Хадаа аварга маань гүндүүгүй, цайлган цагаан хүн байсан юм. Энэ онигоо бол Хадаа аваргаас илүүтэй та биднийг хэлсэн байхаа. Та бид ер нь толгойгоо ажиллуулдаг бил үү?
Толгойгоо ажилуулна гэж аналитик болон синтетик чадварыг эзэмшинэ гэсэн үг. Аналитик чадвар гэж тухайн юмыг бүрдүүлж байгаа шинж чанарыг гаргаж ирэхийг хэлж байгаа юм. Хичнээн олон шинж чанар гаргаж ирнэ төдий чинээ сайн, хичнээн гол шинж чанарыг гаргаж ирнэв төдий чинээ чухал.
Синтетик чадвар гэж тухайн гаргаж ирсэн шинж чанараа дүгнэж сайн тал нь дийлж байвал сайн гэсэн үнэлэлт, муу тал нь дийлж байвал муу гэсэн үнэлэлт өгөхийг хэлж байгаа юм. Бүдүүн тоймоор тайлбарлая. Ж нь, би Доржтой тааралдлаа гэж бодъё. Дорж “Арго, хоёулаа нэг ажил хамтарч хийе” гэлээ. Гэтэл би Дорж гэж хэн бэ гэдгийг мэдэхийн тулд Доржийн шинж чанаруудыг гаргаж ирнэ. Дорж ер нь ямар хүн бэ? Дондогтой яаж харьцаж байв? Сургуульд байхдаа ямар хүүхэд байлаа? Гэр бүлтэй юу? Ажилтай юу? Мөнгөтэй юу? Надад хэрэгтэй юу? Сэтгэл хэр сайтай вэ? гэх мэт. Шинж чанар нь гадаад шинж, дотоод шинж гэж 2 ангилагддаг. Гадаад шинжид хувцас, нүүр, ам г.м. Гадаад шинжийг ялгах монгол ардын зарим арга байдаг. Шил нь хонхорхой бол харамч, хамар доорхи хонхорхой нь бага бол хүн муутай, хамар том бол ухаан сайтай, эрүүн дээрээ хонхорхой бол зэрлэг зантай, нүд ийш тийшээ гүйж ярьдаг бол худалч, үг үйлдэл хоёр нь зөрж байвал хуурамч гэх мэт энгийн зүйлээс эхлээд нарийн зүйлийн тухай “Субашид” номноос мэдэж болох жишээтэй.
Гэхдээ эдгээр бүх гадаад шинж чанар нь дангаараа хангалтгүй. Хүний эрээн дотроо, могойн эрээн гаднаа гэдэг. Дотоод шинж чанар нь чухал юм. Үүнийг нээж олно гэдэг маш хэцүү. Миний хувьд бол би дууны өнгөөр хүний сайн, мууг ялгаж чаддаг. Эрэгтэй хүний дууны өнгө 55 янз, эмэгтэй хүний дууны өнгө 44 янз байдаг. Энэ бол маш өндөр мэдрэмж шаардсан ажил. Хэрэв та чадахгүй бол би нэг арга зааж өгье. Анхны мэдрэмжинд л найдах
хэрэгтэй. Хүнтэй анх уулзаад л нуруугаар чинь хүйт оргих юм бол харьцах хэрэггүй гэсэн үг. За ингээд гадаад, дотоод бүх шинжээ нэгтгэн дүгнээд “Сайн” гэсэн хариу гарах юм бол Доржтой хамтарч ажиллаж болно. “Муу” гэсэн хариу гарах юм бол болохгүй. Үүнийг л толгойгоо ажиллуулах гэж байгаа юм даа. За, одоо толгойгоо ажиллуулцгаая. Эгшиг, гийгүүлэгч 2 ямар ялгаатай вэ? Эгшиг саадгүй, гийгүүлэгч саадтай хэлэгддэг. Зөв, одоо л толгой чинь ажиллаж эхэлж байна.
Эгшиг А,Э,О,У,Ү,И,Ө гээд саадгүй. Гийгүүлэгч Б,Д,Т,Ч,Ц,… гээд заавал нэг саадтай хэлэгддэг. Ж нь, та 2 уруулаа нийлүүлэхгүйгээр Б авиаг, хэлээ тагнайдаа хүргэхгүйгээр Т авиаг хэлж чадахгүй. Туршаад үзсэн ч болно шүү. Англи хэлэнд 24 гийгүүлэгц авиа байдаг. Үүний 15 нь дуутай, 9 нь дуугүй авиа юм. Дуутай, дуугүйг нь ялгахын тулд хуруугаа төвөнхөн дээрээ тавиад уг авиаг дуудахад доргиж байвал дуутай, сул доргиж байвал дуугүй гэсэн үг.

 

Уншаад дагаж хэлээрэй.

 

Hello! хэлөү  - Сайн уу?

 

hi! хайя    -  Сайн уу?

 

Good morning! гүд мо:нин[г]           - Өглөөний мэнд

 

good afternoon! гүд а:фтэнү:н    -   Өдрийн мэнд

 

Good evening! гүд и:внин[г]     -    Оройн мэнд

 

how are you? хау а: юү                - Амьдрал сайн уу?

 

good bye! гүд ба:я              -    Баяртай

 

bye! ба:я             -   баяртай

 

good night! гүд найер               -   Сайхан амраарай

 

pleased to meet you! пли:зд тү ми:т юү      -   Танилцсандаа таатай байна

How do you do? Хау дү юү дү                                      - Сайн байна уу? буюу монголоор бол юу байна даа?

 

A / an бол тодорхойгүй артикль ба тоологддог нэр үгийн өмнө орж нэг гэсэн утга илэрхийлнэ.
A - г гийгүүлэгчээр эхэлсэн үгэнд, an  - ийг эгчгээр эхэлсэн үгэнд бичнэ.

 

pencil -харандаа

 

Pen - үзэг

 

apple - алим 

 

box - хайрцаг 

 

egg - өндөг 

 

dog - нохой 

 

cake - бялуу 

book - ном

 

 

 

1 one

 

2 two

 

3 three

 

4 four

 

5 five

 

6 six

 

7 seven

 

8 eight

 

9 nine

 

10 ten

 

11 eleven

 

12 twelve

 

13 thirteen

 

14 fourteen

 

15 fifteen

 

16 sixteen

 

17 seventeen

 

18 eighteen

 

19 nineteen

 

20 twenty

 

21 twenty two

 

22 twenty three

 

.......

 

.....

 

...

 

....

 

28 twenty eigth

 

29 twenty nine

 

30 thirty

 

40 fourty

 

50 fifty

 

60 sixty

 

70 seventy

 

80 eighty

 

90 ninety

 

100 hundred

 

1000 thousand

1.000.000 million

 

Та бүхэн бага байн гэж гололгүй бүгдийг сураарай. Би цаашид Олнийг заах болно

 

 

[I] ай - би

 

 

[You] юу -  та, чи, та нар

 

 

[They] дэй - тэд

[We] ви - бид

[He] хи - тэр эрэгтэй

 

 

[She] ши - тэр эмэгтэй

[It] ит - энэ , тэр

Positive - Хүүрнэх[ I am][ You are ][They are ][We are][ He is][ She is][ It is]

Question - Асуух [Am i?][ Are you?][ Are they?][ Are we?][ Is he? ][Is she?][ Is it?]

We are at home. [Бид нар Гэртээ байна.]

 

7 Хоногийг юу гэж хэлдэгийг мэдэж аваарай!

Monday  - Даваа
Tuesday - Мягмар
Wednesday - Лxагва
Thursday - Пүрэв
Friday - Баасан
Saturday - Бямба
Sunday - Ням

 

 

Fireplace - Галын зуух

 

 

armchair - Түшлэгтэй сандал

 

 

table - Ширээ

 

 

vase - ваар

 

 

curtains - Хөшиг

 

 

carpet - хивс

 

 

sofa - Буйдан

 

 

cushions - Дэр

 

painting - Уран зураг

Англи хэлэнд эгшгийг унших 4 хэлбэрийн дуудлага бий.
1р хэлбэр буюу задгай үе
[e] гээр төгссөн үеийг задгай үе гэх ба [e] эгшиг дуудагдахгүй.
жишээ нь:

date дэйт:сар өдөр
bee  би: зөгий
time Тайм: цаг хугацаа

Энэ үгүүд эгшигээр төгссөн мөртлөө эгшиг нь уншгидахгүй байгаа биз дэ.

За
2р хэлбэр буюу Битүү үе
Гийгүүлэгчээр төгссөн үеийг битүү үе гэнэ. Эгшигүүд богино дуудлагатай байна.

Жишээ нь:

Sad сайд: уйтгартай
Bed бэд: ор
Milk милк: сүү

3р хэлбэр:
Эг+r хэлбэртэй
Эгшигүүд уртаар дуудагдана

жишээ нь:

arm арм:  гар
herb хэрб:  өбс
first фирст:  нэгдүгээр

4р хэлбэр

Эг + r + e

Эгшигүүд нийлмэл авиа гаргана.

Mare майр:  Гүү
Here  хэр:  Энд
Fire файр: Гал түймэр

 

L: This is photograph of our new baby.

 

Энэ бол бидний шинэ хүүхдийн зураг

 

S: Oh. He's beautiful. How old is he?

 

ох ямар хөөрхөн банди вэ? Банди чинь хэдтэй юм?

 

L: She

 

Эмэгтэй

 

S: Sorry. how old is she?

 

Уучилаарай. охин чинь хэдэн настай юм?

 

L: Six months

 

6 сартай

 

S: And is this your husband?

 

Энэ танай нөхөр үү?

 

L: No No He's my brother, Peter.

 

Үгүй үгүй манай ах Пэтэр

 

S: Your brother. He;s -um-

 

Танай ах . Тэр -мм-

 

L: A little strange? Yes.

 

Жаахан сонин байна уу? Тийм үү?

S: yes

 

S: Is this you and your friend?

 

P: Yes, that is right.

 

S: What is your friend's name?

 

P: Paula

 

S: Where are you?

 

P: Oh holiday, in scotland.

 

S: Very nice. Is that your car?

P: Gosh, no! that is paula s car and these are Paula s bicycles, too